Ideale waterkwaliteit voor koffie

Ideale waterkwaliteit voor koffie

Het water dat je gebruikt voor het zetten van filterkoffie en espresso is ontzettend belangrijk. Een kop koffie bestaat namelijk voor minstens 98% uit water. Voor een espresso is dat ongeveer 90%. Waterkwaliteit is een factor waarmee vaak te weinig rekening wordt gehouden. Als je in een koffiebar in het buitenland een lekkere espresso hebt gedronken en je koopt de koffiebonen om thuis dezelfde heerlijke espresso te zetten, dan kan de smaak sterk verschillen. In België en Nederland is de waterkwaliteit, meerbepaald de waterhardheid, zelfs verschillend tussen de verschillende regio’s. Water met een hoge waterhardheid zorgt voor meer kalkaanslag en is daarom schadelijk voor een koffiemachine.

Het water is bij ons overal drinkbaar. Maar de onzichtbare combinatie van de mineralen, zouten en metalen kunnen de koffiesmaak sterk beïnvloeden. Water voor koffie moet geurloos en helder van kleur zijn. Het zal je verrassen dat het verschil in smaak tussen water met en zonder ideaal mineraalgehalte groot is. In dit artikel lees je er alles over en kom je ook te weten wat je in jouw regio moet doen om tot de ideale waterkwaliteit te komen.
  • Zorg steeds voor vers water
  • Wat is de perfecte watersamenstelling voor koffie
  • Wat zijn deze waarden?
  • Is water beter zacht of hard? De waterhardheid!
  • Mineraalwater (flessen- of bronwater) bij koffie zetten
  • Het water filteren
  • De waterhardheid in jouw regio
  • Test thuis de kwaliteit van water


  • Het water voor het zetten van koffie moet koud en vers zijn. Het moet mineralen en zuurstof bevatten en niet te hard zijn. Koffiezetapparaten hebben meestal een waterreservoir. Vaak zie je dat er koffie wordt gezet met water dat al een tijdje in het waterreservoir zit. Zorg er voor dat er altijd vers water zit in het reservoir. Stilstaand water wordt snel dood. De grootte van het waterreservoir is dus minder belangrijk dan de waterkwaliteit. Waterkwaliteit kan je thuis testen.
    waterkwaliteit kraanwater

    Om het maximale uit je filterkoffie of espresso te halen, kan je natuurlijk een watertest doen. Met een eenvoudige testset kan je water goed analyseren.

    Voor 1 liter water is dit de beste samenstelling:
    Waterhardheid voor filterkoffie: 6 dH (Nederland) / 10,74 fH (België)
    Waterhardheid voor espresso: 4 dH (Nederland) / 7,16 fH (België)
    Ijzer, koper en mangaan: 0 mg/l
    Zuurtegraad: 7 pH
    Natrium:  5 tot 10 mg/l
    Calcium: 30 tot 80 mg/l of 3 tot 5 korrels/l
    Chloor: 0 mg/l
    TDS: 100-200 mg/l


    pH
    pH is de maat voor de zuurtegraad van het water. In normale omstandigheden bij kamertemperatuur is de pH 7. Dit is de ideale zuurtegraad voor koffie. Is de zuurtegraad van het water lager, dan geeft dat een zure smaak. Is de zuurtegraad te hoog, dan ervaar je een laffe smaak.

    Ijzer, koper en mangaan
    Ijzer, koper en mangaan zijn natuurlijke mineralen in het water. Deze mineralen zijn niet schadelijk voor de gezondheid maar hebben een negatieve invloed op de smaak en kleur van het water. Daarom is het goed dat ze niet aanwezig zijn in het water waarmee je koffie zet.

    Chloor
    Chloor was vroeger heel belangrijk bij het zuiveren van water. Het is namelijk zeer effectief voor het doden van ziekteverwekkende bacteriën maar geeft een zeer specifieke smaak aan water. Daarom is het beter niet aanwezig in het water waarmee je koffie zet. Sinds 2005 is chloor niet meer toegestaan als primair desinfectiemiddel omdat er nu andere en betere middelen zijn om te desinfecteren.

    Let op om verwarring te voorkomen: chloor in zout is een andere chloor dat we kennen voor reiniging.
    Het element chloor (wat ook in NaCl zit) met de stof Natriumhypochloriet (bleek, ook wel chloor genoemd) of Trichloorisocyanuurzuur (een bacteriedodend middel, ook wel chloor genoemd). Het element Chloor dat in een zout gevonden is aan een positief geladen atoom zoals kalium, magnesium of natrium is niet schadelijk.

    Waterhardheid
    De totale waterhardheid is de totale concentratie van magnesium, calciumcarbonaat, metaalionen en andere mineralen in het water. Een te lage concentratie geeft een dunne koffie zonder enige structuur. Als de waterhardheid te hoog is, zal de koffie een ruwe structuur hebben en kalkachtig smaken.

    De totale hardheid wordt in Nederland uitgedrukt in dH (°D of Duitse graden). In België wordt het uitgedrukt in fH (°F of Franse graden). De verhouding is 1 fH = 0,56 dH of 1 dH = 1,79 fH

    Natrium (Na)
    Natrium is van nature aanwezig in water. Het is het zoutgehalte van water.

    Calcium (Ca)
    Calcium is net als natrium van nature aanwezig in water. Calcium is in water gekomen door de oplossing van natuurlijke gesteenten zoals kalksteen, marmer, calciet, dolomiet en gips. Calcium is een bepalende factor voor de waterhardheid. Als je water verhit, slaat calcium neer als calciumcarbonaat. Deze neerslag wordt ook wel kalkaanslag genoemd. Calcium komt in ons water doordat we voornamelijk grondwater gebruiken als kraanwater.

    Total Dissolved Solids (TDS)
    Total Dissolved Solids (TDS) is de meest gebruikte term waarmee de waterkwaliteit in verhouding tot de koffie extractie wordt uitgedrukt. TDS is de gecombineerde inhoud van alle anorganische en organische stoffen in water. Het wordt uitgedrukt in mg/l of ppm (deeltjes per miljoen).

    De hardheid geeft weer hoeveel mineralen water bevat. Deze mineralen geven smaak aan water. Het is niet mogelijk om de hardheid van water te zien of te ruiken. Water kan beter te zacht zijn dan te hard.

    Overzicht
    0 - 4 dH      of 0 - 7 fH           : zeer zacht water
    4 - 8 dH      of 7 - 15 fH         : zacht water
    8 - 12 dH    of 15 - 22 fH       : gemiddeld water
    12 - 18 dH  of 22 - 32 fH       : vrij hard water
    18+ dH  of 32+ fH                 : hard water

    Te hard water
    Te hard water heeft te veel mineralen die de smaak van koffie negatief beïnvloeden. Bovendien zorgt te hard water voor extra kalkaanslag in je koffiezetapparaat.

    Te zacht water
    Als het water te zacht is, dan geeft het weinig smaak aan de koffie. Het resultaat kan ook zijn dat de koffie te bitter smaakt. Te weinig mineralen zorgen er namelijk voor dat de koffiedeeltjes aan elkaar koeken en de doorstroming vermindert. Minder doorstroming zorgt al snel voor te veel extractie. Te veel extractie zorgt er op zijn beurt voor dat te veel bittere smaken in de filterkoffie of espresso komen.

    Gebruik zeker geen gedistilleerd water, want dat is te zacht. Ook flessenwater zoals Spa Reine kan te zacht zijn omdat het te weinig mineralen bevat.

    mineraalwater
    Mineraalwater kan een goed alternatief zijn als je kraanwater niet de juiste kwaliteit heeft. Maar bronwater is best duur en niet elk merk mineraalwater is geschikt voor filterkoffie en espresso.

    Daarom de volgende voorbeelden:
    Spa Reine is niet geschikt omdat het te mineraalarm is en te weinig Natrium bevat. Bar Le Duc bevat dan weer teveel Natrium.
    Mont Roucous is het beste flessenwater voor koffie. Het heeft een pH van 6 en het bevat bijna de juiste hoeveelheid mineralen.

    De beste optie is je kraanwater filteren, en dat is bovendien niet ingewikkeld.

    Is het water te hard? Dan kan je het filteren met een heel eenvoudige filter. Er zijn verschillende mogelijkheden:

    Koolstoffilter
    Koolfilters zijn bekend geworden door het merk Brita. Hierbij maak je gebruik van een waterfilterkan met ingebouwde filter.
    Het gefilterde water giet je vervolgens in het waterreservoir van je koffiemachine, of verhit je in je waterkoker.
    Brita waterfilter

    Koffiezetapparaat met waterreservoir
    In het waterreservoir doe je een koolstof filterzakje. Gemiddeld moeten deze om 8 weken vervangen worden. Kijk hiervoor op de gebruiksaanwijzing.

    Ingebouwde waterfilter
    Sommige volautomatische koffiemachines hebben een ingebouwde waterfilter. Zelfs met een ingebouwde filter moet de machine af en toe ontkalkt worden. Er zijn zelfs volautomaten die je op de hoogte brengen wanneer dit moet gebeuren.

    De meeste waterfilters zullen alleen de grovere deeltjes tegenhouden. Er zijn maar weinig filters die ook lood, chloor, aluminium en koper uit het water verwijderen. In België en Nederland is dat meer dan voldoende gezien de waterkwaliteit hier al goed is.

    In sommige delen van Nederland is de waterhardheid zelfs ideaal en is een filter overbodig.

    Ons drinkwater wordt voornamelijk uit de grond gehaald. Grondwater bevat calcium en magnesium. De hoeveelheden zijn afhankelijk van de regio, gezien de samenstelling van de bodem kan verschillen. De waterhardheid is nergens bijna hetzelfde. De watermaatschappijen vermelden bijna altijd de waterhardheid van jouw regio op hun website.


    [caption id="attachment_204448" align="aligncenter" width="502"]Waterhardheid Nederland Overzicht waterhardheid in Nederland[/caption]
    Bij je thuis de waterkwaliteit testen, is zeer eenvoudig. Zet 2 koppen filterkoffie of espresso volgens de cupping methode. Gebruik exact dezelfde koffiebonen, maling en zetmethode. De ene kop zet je met bron- of flessenwater en de andere met kraanwater. Proef nu de verschillen. Proef ook het verschil met gefilterd water uit de kraan.

     

    Wil je meer weten over de waterkwaliteit en koffie zetten? Stel hieronder je vraag of klik door op de vele links, want met Mister Barish lees en leer je alles over koffie!
Jeffrey
Door

Jeffrey

op 17 Aug 2021

Overigens is de scheikundige naam van chloor "CI"...en niet CL....dat is een volume-eenheid.

john
Door

john

op 10 Aug 2021

wad is het beste water om te gebruiken in een Magimix barista het water in Twente is erg hard

Daveloose wannes
Door

Daveloose wannes

op 26 Dec 2021

Glazen flessen ordal

Vincent Rondwijk
Door

Vincent Rondwijk

op 25 Nov 2020

Goed om hier te lezen over de hardheid van water in verschillende regio's. Zelf filter ik mijn water ook. In mijn koffiezetapparaat zit een filter die het water zachter maakt. Ik merk het ook aan de kwaliteit van mijn koffie.

Lily
Door

Lily

op 07 Sep 2020

Hello, ik las de berichten en wilde melden dat Mont roucous een uitstekende drinkwater is. Zelf ben ik op zoek naar een goed drinkwater, tot nu toe zie ik dat onze kraanwater Hard is en bevat aluminium en ammonium. Kun je daar iets erover vertellen. Is dat gevaarlijk op lange termijn?

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 07 Sep 2020

Beste Lily, al het kraanwater in de lage landen is perfect drinkbaar. Enkel de kalk is schadelijk voor de machine. We raden aan het water te filteren. Bij voorkeur met een waterfilter in de machine. Voorgefilterd water kan ook maar dat mag dan niet te lang hebben stilgestaan want dan krijg je algenvorming in het water. Deze zijn niet altijd zichtbaar. Algen moet je voorkomen want ze zijn niet goed voor je machine. Advies is kraanwater dat vlak voor gebruik gefilterd wordt. Bij voorkeur een waterfilter in de machine.

Rob
Door

Rob

op 12 Dec 2019

Beste Tim, Ik kom uit een gemeente met een waterhardheid van 11.2. Is het nodig om naast een waterfilter in de espressomachine ook een aparte waterfilterkan te gebruiken? Of andersom als ik een waterfilterkan gebruik om het water te filteren moet ik dan ook een filter gebruiken in de machine? Alvast bedankt voor je reactie.

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 12 Dec 2019

Beste Rob, dubbele filtering is zeker niet nodig. Het belangrijkste is dat het op 1 van de 2 manieren gefilterd wordt.

Cedric
Door

Cedric

op 30 Jun 2019

Het merk wat je via jouw site aanraadt, beval Chloor! Dit snap ik niet...

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 03 Jul 2019

Heb je je verdiept in de scheikundige samenstelling van chloorverbindingen: chloriden, chloraten, (hypo)chlorieten, etc? In zowat alle water zit chloor, want in zo’n beetje alle waters zitten chloorverbindingen. De meeste mensen koken dagelijks met keukenzout. Keukenzout is natriumchloride, ook een chloorverbinding. Dit heeft niets te maken met wat men in de waterindustrie onder ‘chloor’ verstaat. Niet te maken met het type chloor dat vroeger gebruikt werd om bijvoorbeeld te desinfecteren.

Cedric
Door

Cedric

op 16 Jun 2019

Beste, Zie onderstaande. Hier geef je aan om chloor te vermijden.”Chloor Chloor was vroeger heel belangrijk bij het zuiveren van water. Het is namelijk zeer effectief voor het doden van ziekteverwekkende bacteriën maar geeft een zeer specifieke smaak aan water. Daarom is het beter niet aanwezig in het water waarmee je koffie zet. Sinds 2005 is chloor niet meer toegestaan als primair desinfectiemiddel omdat er nu andere en betere middelen zijn om te desinfecteren”

Lisa
Door

Lisa

op 20 Sep 2020

Beste Vedric je verwart het element chloor (wat ook in NaCl zit) met de stof Natriumhypochloriet (bleek, ook wel chloor genoemd) of Trichloorisocyanuurzuur (een bacteriedodend middel, ook wel chloor genoemd). Het element Chloor dat in een zout gevonden is aan een positief geladen atoom zoals kalium, magnesium of natrium is niet schadelijk.Ik ben het met je eens dat deze informatie niet duidelijk in het artikel staat.

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 16 Jun 2019

Beste Cedric, ik begrijp de insteek van je bericht niet. Er wijzigt niets aan mijn eerdere reacties op je berichten. Succes met het zoeken naar water dat voor jou geschikt is!

Cedric
Door

Cedric

op 17 Mar 2019

Beste, Als je de chloorgehalte van 3 Mg/L niet kan terugvinden aan de achterkant van het etiket, waar tevens de 9 andere ingrediënten te vinden zijn, vind ik dit erg vreemd. 2e kolom, 2e ingrediënt. CL 3,00. Ik heb 20 (€1,36 per stuk) flessen aangeschaft en ben blindelings op jullie info afgegaan. Beetje jammer dat ik dit achter heb moeten constateren. In afwachting van jullie reactie.

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 20 Mar 2019

Dank je wel voor je nieuwe bericht. Wij gebruiken geen flessenwater omdat het in Nederland en België niet nodig is. Hierdoor hebben we geen fles Mont Roucous in huis. In het artikel gaat het om het beste flessenwater als het niet anders kan en je het beste flessenwater wil gebruiken.Als je voor flessenwater uit een bron kiest dan zal er meestal een beetje te verwaarlozen chloride in zitten. Chloride is niet schadelijk. Chloride zit in vrijwel alle voedingsmiddelen. Het zorgt samen met Natrium en kalium voor de vochtbalans van ons lichaam. Je krijg het onder andere binnen via keukenzout (natriumchloride). Bronwater wordt uit de grond gehaald, de grond bevat zouten. Het is een natuurlijk bestanddeel dat noodzakelijk is in onze voeding. Daarom blijf het advies dat Mont Roucous het beste flessenwater is voor het zetten van koffie.Het goedkoopste en het beste ben je met leidingwater en een koolstoffilter. Nederland is het enige land in de wereld waar er in het leidingwater geen chloor zit.

Cedric
Door

Cedric

op 16 Mar 2019

“Mont Roucous is het beste flessenwater voor koffie. Het heeft een pH van 6 en het bevat bijna de juiste hoeveelheid mineralen” Hier zit namelijk Chloor in 3mg/L. Hoe kan het zijn dat je dit aanbeveelt, terwijl er chloor in zit? Graag hoor ik van je. Cedric

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 16 Mar 2019

Mont Roucous is onbehandeld mineraalwater. Ik kan het chloor gehalte niet terugvinden.

Cedric
Door

Cedric

op 09 Mar 2019

Beste, Ik heb een espressomachine gekocht met een brita koolstoffilter. Dit laatste kwam met de machine. Via jullie site bieden jullie diverse optie voor het gebruik van water voor de espressomachine. Ik wil graag het leidingwater gebruiken, maar weet niet welke methode handig is. Graag hoor ik van jullie welke aanvullende handelingen nodig zijn voor het gebruik van leidingwater.

Tim Van Tittelboom
Door

Tim Van Tittelboom

op 13 Mar 2019

Beste Cedric, je vraag is ons niet helemaal duidelijk. Welke espressomachine? Halfautomaat of volautomaat? we adviseren toch echt om gefilterd water te gebruiken. Als je je machine rechtstreeks kan koppelen met het leidingwater dat is ook het advies om er een filter tussen te plaatsen. Als je dat niet doen zal je veel meer moeten ontkalken. Het ontkalken van je machine is niet moeilijk maar je mag het niet vergeten. Alle details lees je hier.

Reactie plaatsen